Nedir bu Asp.net

Bu ülkede meslek liseleri üzerinden “programcı” yada buna benzer sıfatlarla eğitim gören bir çok insana,hatta bir çok değil de nerdeyse tamamına önce olayın temel mantığının anlaşılması açısından kağıt üzerinde bir programın nasıl başlayıp nasıl bitmesi gerektiği kavratılmaya çalışılır.Daha sonra ise şanslı olanlarımız (yani bu şanslıdan kastım okulunda uygulama çalıştırıp oluşturabilecek donanıma sahip olanlarımız),Pascal üzerinden pratik yapmaya başlar.Burada geliştirilen uygulamalar nesnel olmadığından pek tabii de çeşitli matematiksel hesaplamalar yapmaya çalışan küçük uygulamalar yaptığınızdan zaten bilgisayarı olmayan bir çok öğrenci olaydan tamamen kendini dışlar ve soğur.Bunlar gereksizdir demiyorum ama biraz teşvik ve heyecan katamıyordu eğitim görevlileri işin içine.Herhangi bir şey sorduğunuzda sanki çok zor bir teoremi bilginiz olmadan inceliyormuşçasına size daha bir şey bilmeden uçmamanız ve hayal kurmamanız gerektiği üzerine telkinlerde bulunur.Tabi saçma sapan bir çok konuda kaybedilen vakitlerde cabası.Ama bir şeyi de inkar edemeyeceğim.Oda Pascal da program yazarken çalıştığını gördüğümde aldığım zevki hiçbir RAD tabanlı dille geliştirdiğimde almadığımdır?.

Daha sonraki senelerde ise artık Visual Studio 6.0 ile nesnel programlama olayına giriş yaparsınız. Eğer bu işi seviyor ve zevk alıyorsanız birden tüm formları kendinizin tasarlayıp düzenleyebileceğiniz ve bunların Windows üstünde daha az sorunla çalıştırabileceğiniz fikri sizde büyük heyecan uyandırabilir.

Şimdi ki konumuz Windows üzerinde uygulama geliştirmekten çok,bu Visual Studio denen meretin sağladığı kolaylık ve güzelliklerden faydalanarak nasıl dinamik web uygulamaları geliştirebileceğimiz.

Nedir Asp.net ?ASP’yi bu işle alakalı biraz bilgisi olan herkes bilir.İşin .net boyutu ise deyim yerindeyse Microsoft ‘un Java ile baş edememesine müteakiben çıkarttığı,zaten var olan Studio platformunu biraz daha genişleterek herhangibir uygulama geliştirmek istediğinizde uygulamayı hangi dilde geliştirmek istediğinizi bile kendinizin seçmesine olanak sağlaması.Zaten bu seçim ekranını aşağıda göstereceğim.

Nerden istersiniz?MS Visual Studio’yu ilk açtığınızda karşınıza resimdeki gibi bir karşılama ekranı gelir.Ben Visual Studio 2005 sürümünü kullanıyorum.Burada kocaman buton veya resimlerle göremeyebilirsiniz ihtiyacınız olanları.Sol bloktaki en üstteki kutucuktan yapacağız seçimlerimizi.

Resimde de gördüğünüz gibi “Open” ve “Create” başlıkları altında 2 farklı iş yapma seçeneğimiz var.Open da varolan bir projemizin proje dosyasıyla tekrar tüm dosya yollarıyla birlikte açılmasını sağlıyoruz.Create’te ise yeni bir projeye başlangıç yapıyoruz.”Project…” seçeneğini seçerseniz Windows için bir uygulama geliştirmeniz için gerekli olanlar açılır.Bizim şimdilik onunla işimiz yok.Yapmak istediğimiz Asp.net altında bir uygulamaya başlamak.Onun için Web Site… diyoruz.
Create Web Site dedikten sonra karşınıza şöyle bir ekran geliyor :

Resimden de anlıyacağınız üzere Language sekmesinden web sitenizi oluştururken hangi dili kullanmak isterseniz onla çalışmalarınıza başlayabiliyorsunuz.Location kısmından ise File System diyerek, isterseniz kendi belirlediğiniz klasör altında tüm dosyaları toplayarak çalışabiliyorsunuz.Dilerseniz, diğer seçenekler olan http veya ftp seçeneklerinden birini seçip direk sunucu üzerinden de çalışabilirsiniz.Hemen belirtmek isterim:ASP.NET ile uğraşırken yaptığınız web sitelerinde önizleme almak istediğinizde herhangi bir sanal sunucunun uygulama geliştirilen PC’de kurulu olması gerekmiyor(Visual Studio,SQL Server’e varana dek tüm gereksinimleri otomatik kurmakta).Direk sayfanın üzerine sağ tıklayıp,”preview page” diyerek önizleme yapabiliyorsunuz browserdan.

Gerekli şeyleri seçip OK dedikten sonra karşınıza aşağıda ki gibi bir görüntü çıkıyor.Burada sol tarafta bir toolbox var.Sayfanızı “Design” görünümünde tasarlarken kullanmak istediğiniz objeleri barındırıyor.Ki bu objeler bile Dreamweaver da neden ASP ile ilgili bir sayfa yapmamanız gerektiğini size söylüyor ?.

Sayfanızın altında “Design” ve “Source” şeklinde iki sekmeniz olacak.”Design” kısmında ToolBox’tan sürükleyip bırakarak nesneleri çalışmanıza ekleyebilirsiniz, Source kısmında ise ASP ve HTML kodlarını görebiliyorsunuz.

Data Controlİçinizde Visual Basic ile ilgili veya herhangi bir MS platformuyla ilişiği olanlar kendi çaplarında veritabanıyla ilgili bir uygulama geliştirmeye kalktıklarında Database konusunda başvurdukları tek yer Ms Access veritabanı yönetim aracıdır.

Toolbox’ın içerisinde ki objeler çeşitli gruplara ayrılıyor.Standart sekmesi altındakiler “radio buton,textbox,buton” gibi bilindik sıradan nesneler.Onun altında “Data,Validation,Navigation,Login,WebParts,Html, Crystal Reports” sekmeleri bulunuyor.Benim anlatmak istediğim ve şu anlık bizi ilgilendiren data kontrollerimizi kolaylaştıran Data ve Login sekmeleri altında ki nesneler.

Resimden de göreceğiniz üzere Data sekmesi altından Datalist nesnesini kullanıyorum.Bunu formun üzerine sürükleyip bıraktığımda DataList Tasks adı altında hangi database i kullanmak istediğimi soruyor.Choose data source dediğinizde karşınıza bir wizard çıkıyor.Burdan size izin verdiği yolları gösteriyor.Bizim kullanacağımız olan Access database’i seçip ok dediğinizde yazının başında da proje açtığımız kısımda ki klasörümüzün içinde ki yola direk browse ediyor.Buradan da bizim bu klasöre oluşturduğumuz database i göstererek database in içerisinde ki verileri direk olarak formumuzdaki nesneye aktarabiliyoruz.Artık Visual Studio’nun bu toolbox’ında ne kadar bu tarz nesne varsa hiçbir komut yazmandan (OleDb komutları gibi…) verileri formumuzda görüntüleyebiliyoruz.Tabii ki biz bunları yaparken sayfanın arka planında Visual Studio bu kodları otomatik olarak aktarıp görmemize olanak sağlıyor.